Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Eşlerden Biri Vefat Ederse, SAĞ KALAN EŞİN YASAL HAKLARI NELERDİR?

Paylaşımı Yapan Av.Mehmet CANSIZ on

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimde Eşlerden Biri Vefat Ederse, Sağ Kalan Eşin Yasal Hakları NELERDİR?

Türk Medeni Kanunu’nun Miras Hukuku hükümleri gereğince, sağ kalan eş “Yasal Mirasçı” dır.

Aynı zamanda Türk Medeni Kanunu’nun AİLE HUKUKU hükümleri gereğince sağ kalan eşin mal rejiminden kaynaklanan “Katılma Alacağı” hakkı da vardır. 

1.      SAĞ KALAN EŞİN MİRAS PAYI- 

 

Türk Medeni Kanunu’nun 499 uncu hükmü gereğince; Sağ kalan eş, birlikte bulunduğu mirasçılar zümresine göre mirasbırakana aşağıdaki oranlarda mirasçı olur:

1. Mirasbırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte biri,

2. Mirasbırakanın ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa, mirasın yarısı,

3. Mirasbırakanın büyük ana ve büyük babaları ve onların çocukları ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte üçü,

4. Bu yukarıda sayılanlar dışında mirasbırakanın eşi dışında mirasçısı bulunmuyorsa, mirasın tamamı eşe kalır.

Örnek vermek gerekirse;

Ölen eşin alt soyu varsa (çocukları veya torunları vd.) bunlar birinci zümre mirasçılarıdır ve birinci zümre ile birlikte mirasçı olan sağ kalan eşin yasal miras payı, mirasın (terekenin) tamamının dörtte biri (¼’) dir.. Geri kalan miktar birinci zümre mirasçılar arasında eşit olarak paylaşılır.

Ölen eşin alt soyu bulunmadığı takdirde, kan bağına dayalı ikinci zümre mirasçılar varsa (ölen eşin sağ olan anne ve babası veya onların daha önce ölmüş olmaları halinde, kardeşleri, kardeş çocukları, vd.) bu durumda, sağ kalan eşin yasal miras payı, mirasın (terekenin) tamamının yarısı (1/2 ) dir.. Geri kalan miktar ikinci zümre mirasçılar arasında eşit olarak paylaşılır.

Ölen eşin ikinci zümre mirasçıları yoksa,  kan bağına dayalı iüçüncü zümre mirasçılar (ölen eşin büyük ana ve büyük babaları ve onların çocukları , yani ölenin amca, hala, dayı ve teyzesi) ile  sağ kalan eş birlikte mirasçı olurlar. Bu durumda sağ kalan eşe düşen yasal miras payı, mirasın (terekenin) dörtte üçü (3/4) dür.

Bu yukarıda sayılanlar dışında mirasbırakanın tek mirasçısı sağ kalan eştir ve mirasın tamamı sağ kalan eşe kalır.

Görüldüğü gibi  Miras Hukuku kuralları gereği sağ kalan eşin MİRAS PAYI, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre DEĞİŞKEN OLABİLİR.

  2.      SAĞ KALAN EŞİN KATILMA ALACAĞI 

 Önceki sayılarımızda da belirttiğim gibi, artık eşler arasında, 1 Ocak 2002 tarihi itibariyle yasal mal rejimi olarak “edinilmiş mallara katılma rejimi” geçerlidir. Bu tarihten önce evlenmiş olsalar dahi, eşler bir sözleşme ile başka bir paylaşım oranı belirlememiş iseler, kanun gereği bu rejime tabi olmuşlardır. Edinilmiş mallara katılma rejimi, sadece boşanma ya da evliliğin iptali halinde değil, bir eşim ÖLÜMÜ halinde de uygulama alanı bulur. Bir eşin ölümü halinde, terekede edinilmiş mallar varsa, ya da sağ kalan eşin edinilmiş malları varsa, iki tür tasfiye söz konusu olur. Birincisi, aile hukuku kaynaklı mal rejimi tasfiyesi, ikincisi de, miras hukukundan doğan mirasın tasfiyesidir (tereke paylaşımı).

 

Her iki tasfiye arasında aşağıda belirteceğimiz ortak yönler ve farklılıklar bulunmaktadır. Ancak her iki talep eş zamanlı olarak ileri sürülebilirse de, mal rejiminin tasfiyesi, mirasın tasfiyesinden ÖNCELİKLİDİR. Bir başka ifadeyle, mirasın paylaşılması, mal rejimi tasfiyesinin sonucuna bağlı olacağından, mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağının belirlenmesi, mirasın tasfiyesi için bekletici mesele (önsorun) oluşturur.

 Yasal mal rejiminin tasfiyesi, EŞLERİN ÖLÜMÜ HALİNDE DE gündeme gelir. (MK.m.225/f.1). Bu durumda, mal rejiminin tasfiyesi Aile Mahkemesi’nin, mirasın tasfiyesi ise Sulh Mahkemesi’nin görev alanına girer. Mal rejiminin tasfiyesi sonucu eşlerin Katılma Alacağı oranı,kural olarak (kanun gereği) ½  olup, bu oran sabittir. 

 Yasal mal rejiminin tasfiyesinden doğan KATILMA ALACAĞI HAKKI, parasal bir alacak hakkıdır. Yargıtay uygulaması gereği, eşin ölüm tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımına tabidir.

Yasal mal rejiminin tasfiyesinde, kural olarak ölen eşin sadece „edinilmiş malları“ tasfiyeye dahildir. Edinilmiş malın ne olduğunu önceki sayılardaki yazılarımızda açıklamıştık.

Bir eşin ölümü halinde, yasal mirasçıları, sağ kalan eşe karşı da mirasın tasfiyesini ve katılma alacağını talep edebilirler.

Mirası reddetmemiş olan mirasçılar, sağ kalan eşin katılma alacağı borcundan, müteselsil olarak sorumludurlar. Sağ kalan eş mirası reddetse de, yasal mal rejiminin tasfiyesini ve katılma alacağını talep edebilir. Bu halde, sağ kalan eş, mirasbırakanın diğer alacaklıları ile sıraya girer. Sağ Kalan Eşin Yasal Hakları

Görüldüğü gibi yeni yasal mal rejimimiz olan edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi, mirasın tasfiyesini de etkilemektedir.

Yargıtay 8.Hukuk Dairesi’nin, 17.03.2011 tarihli kararında da belirtildiği gibi;  sağ kalan eşin KATKI PAYI, KATILMA ALACAĞI VEYA DEĞER ARTIŞ PAYI ALACAĞI, terekenin BORCUNU OLUŞTURUR. Buna karşılık ölen eşin sağ kalan eşden olan bu tür alacakları da TEREKENİN AKTİFİNE EKLENMELİDİR.

Sonuç olarakeşlerden birinin ölümü halinde, (eğer bu konuda bir talep varsa),   iki tür mal rejimi tasfiyesi doğar. Öncelikle, eşler arasındaki mal rejimi tasfiye edilip de sağ kalan veya ölen eşin aile hukukundan kaynaklanan bu alacakları belirlendikten sonra,  miras paylaşımı bu katılma alacağı dikkate alınarak  paylaşılmalıdır.

WhatsApp üzerinden Av.Mehmet CANSIZ’a mesaj göndermek veya aramak için bu bağlantıyı TIKLAYIN

Bizi takip etmek veya Yorum yapmak ister Misiniz?
error
Yazıya puan vermek ister misiniz?
[Total: 0 Average: 0]

Av.Mehmet CANSIZ

1972 yılında Ödemiş'te doğdum. İlk, orta ve lise eğitimimi Ödemiş'te tamamladım. 1995 Yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini başarıyla tamamladım. 10 yıl özel bir şirkette üst düzey yöneticilik ve hukuki danışmanlık görevlerinde bulundum. 2007 Yılında serbest avukatlık yapmaya başladım. 2011 Yılından beri "CANSIZ HUKUK BÜROSU"nda kendi ofisiminde avukatlık hizmeti veriyorum. Evliyim, 3 çocuk babasıyım.

0 Yorum Yap

Bu yazımıza yorum yapmak ister misiniz?

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
%d blogcu bunu beğendi: